tips

De Jungle van de Tienerseks

Door internet, porno en videoclips is het tegenwoordig cool om je als een slet of een pooier te gedragen. Maar niet alle tieners zien het verschil tussen fantasie en werkelijkheid. Zo ontstaat een pornografische jeugdcultuur waarin onvrijwillige seks en verkrachting steeds normaler worden. Bekijk de uitzending Zembla

Keep Young & Beautiful, if you want to be loved

Clip van Annie Lennox Youtube

Big Girls

clipje van zanger Mika, geen graatmagere modellen, maar mooie grote vrouwen Youtube

Dove Onslaugt-filmpje

over het bombardement van beelden vanuit de schoonheidsindustrie

Dove Onslaught

Love your body

over de invloed van reclames op het (zelf)beeld van vrouwen en mannen

presentatie Loveyourbody

website Loveyourbody

Fat Rant van Joy Nash op Youtube

filmpje over dik zijn, "I'm fat, and it's ok" Youtube

Volkskrant- enquete

Hoe groot is de druk om jong en knap te zijn eigenlijk? De Volkskrant houdt hierover een enquete, Volkskrant

Doll Face

mooi filmpje op YouTube

50 kilo afvallen in 3 minuten

een filmpje waarin flink gefotoshopt wordt, modeblog

The evolution of Beauty

Een filmpje op youtube over photoshoppen, Youtube

Stupid Girl

filmpje van Pink die Stupid Girl zingt

Berichten uit de samenleving

De ijsberg die reclame heet

24 september 2007 - Jos Verbrugge deed voor zijn afstudeerscriptie Psychologie aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar de invloed van reclame op het welbevinden van mensen en naar de invloed van aantrekkelijke modellen in de media op de eigen relatie. Hij vindt de invloed van reclame nu eens serieus ter discussie gesteld moet worden.

In de wereld van commercials zien we continu mooie mensen met mooie partners die op vakantie zijn in exotische locaties. Daarbij vergeleken is onze eigen dagelijkse praktijk waarin we elke ochtend door de regen met wind tegen naar ons werk moeten fietsen ronduit treurig. Maar maakt die ideaalcultuur in de reclame en de media ons ook ongelukkig?

De discussie over de invloed van de media en commercie op onze maatschappij wordt tot nu toe gevoerd aan de hand van filosofie en opinie. Aan wetenschappelijke feiten komt men zelden toe, terwijl er uit een overzicht van psychologisch onderzoek naar de effecten van reclame toch een zorgwekkend beeld naar voren komt.

Onderzoek naar media-effecten is lastig
Onderzoek naar de invloed van reclame en media is lastig omdat er niemand is die hier niet mee in aanraking komt. Wanneer je wilt ontkomen aan televisie, radio, kranten of reclame op straat ben je tegenwoordig gedwongen om als kluizenaar afgesloten van de wereld in de hooglanden van Frans Guyana te gaan wonen. Doe je dat niet en blijf je hier wonen dan zie je reclames op televisie, in de krant of naast de inbox van je email. Je ziet het in het bushokje aan het eind van de straat en het wordt in grote hoeveelheden door je brievenbus gegooid, of je nu een nee-nee sticker hebt of niet.

De schattingen over het aantal reclame-uitingen die wij met zijn allen zien lopen uiteen van iets meer dan honderd tot meer dan duizend per persoon per dag! Er is dus simpelweg niemand die geen reclames ziet waar je mensen die wel reclames zien mee kan vergelijken. Dat is de voornaamste reden dat het vinden van media-effecten een moeilijke opgave is.

Wel degelijk grote invloed van media
Dit zorgt ervoor dat mensen denken dat het wel meevalt met die invloed van de media en dat eventuele effecten op zijn hoogst klein zijn. Dit is echter pertinent niet waar.

Het is veel logischer om aan te nemen dat de effecten die wel bewezen zijn slechts het topje van de ijsberg vormen. Alleen blijft de rest van die spreekwoordelijke ijsberg voor de wetenschap verborgen in de troebele zee van hedendaagse mediacultuur. Niet bewezen betekent dus geenzins niet bestaand. Maar zelfs wanneer we ons tot dat topje beperken is er al genoeg reden tot zorg.

Wij voelen ons lelijk
Het meest bekende probleem dat wordt veroorzaakt door het onrealistische schoonheidsbeeld in de media en dan vooral reclames, is dat wij ons zelf daardoor lelijker gaan vinden. Vrouwen in bladen en op televisie zijn altijd jong, slank en aantrekkelijk. Denk aan Ally McBeal, denk aan Kate Moss, denk aan Chantal Janszen. Oudere en zwaardere vrouwen zie je tegenwoordig alleen nog op televisie in make-over programma's of programma's gericht op senioren.

Het blijkt dat wanneer je gewone vrouwen naar plaatjes laat kijken van wat in de wetenschappelijke literatuur een vrouwelijke HAM (Hoog Aantrekkelijk Model) wordt genoemd, zij ontevreden worden over hun lichaam, hun vetpercentage, het formaat van hun borsten en billen en de omvang van hun taille. De realisatie dat zij niet aan het ideaalbeeld voldoen zorgt er voor dat vrouwen hun zelfvertrouwen verliezen en zich slechter voelen over wie ze zijn. Dit heeft tot bekend gevolg dat sommige vrouwen eetproblemen als anorexia en boulimia gaan ontwikkelen.

Niet onze eigen schuld
Wanneer reclamemakers daarop worden aangesproken roepen ze dat media een weerspiegeling zouden zijn van maatschappelijke trends. Zij geven ons alleen maar waar we om vragen. Dat is echter klinkklare onzin. Onderzoekers vergeleken de slankheid van modellen in tijdschriften met het aantal vrouwen dat leed aan ondergewicht. Het bleek dat ongeveer een jaar nadat de modellen beduidend slanker werden in tijdschriften, het aantal vrouwen met ondergewicht begon toe te nemen. Daaruit kan je dus concluderen dat eerst de vrouwen in de bladen dunner worden en dan pas de vrouw op straat, niet andersom.

Iele mannetjes
Het zijn overigens niet alleen vrouwen die te lijden hebben onder het schoonheidsbombardement van de media. De borstkassen en eight-packs van Pitt, Van Damme en de Calvin Klein's onderbroekmodellen maken mannen evengoed ongelukkig. Zo blijken mannen die typisch mannelijke schoonheidsidealen zien ontevreden te worden over hun borstkas, buikspieren, beenspieren, kaken en haarlijn. De toename van schoonheid als ideaal voor mannen in de media wordt dan ook in verband gebracht met het toenemende gebruik van anabole stero?n. Voor de meeste mannen is het gebruik daarvan de enige manier om het media-ideaal ook maar enigzins te kunnen benaderen.

Zowel mannen als vrouwen voelen zich als gevolg van de mediaobsessie met schoonheid dus slechter over zichzelf, wat beide sexes kan drijven tot extreme noodgrepen. Maar is dat wel nodig?

The axe-effect
Gaan wij ook hogere eisen stellen aan het uiterlijk van mensen in onze omgeving? Regelmatig laait de discussie op over het beeld dat jongens van meisjes vormen wanneer zij in reclames en videoclips mannen belaagd zien worden door op hol geslagen kuddes hitsige dames in ondergoed. En dat is niet onterecht. Wanneer wij naar aantrekkelijke modellen kijken, blijken wij namelijk minder tevreden te worden met hoe gewone mensen eruit zien, zelfs als het onze eigen partner betreft.

In een onderzoek kregen mannen een aantrekkelijk vrouwelijk model te zien. Hierna gaven ze alledaagse vrouwen lagere cijfers voor hun uiterlijk dan mannen die geen model hadden gezien. En dat blijkt zelfs op te gaan wanneer het hun eigen vriendin betreft!

Als gevolg daarvan willen ze ook liever niet met hun partner geassocieerd worden. Zo geven mannen aan dat ze minder verliefd zijn op hun vriendin en zijn ze ontevredener over hun relatie. Als het ware zeggen ze: "Zo verliefd ben ik nu ook weer niet op die lelijkerd". De fameuze deodorantreclames waarin prachtige vrouwen zich vast bijten in een naar Axe ruikende man hebben dus curieus genoeg tot gevolg dat mannen juist afstand nemen van de vrouwen om zich heen, inclusief hun partner.

Voor vrouwen vinden onderzoekers overigens precies dezelfde effecten. Zij verschillen alleen van mannen in die zin dat vrouwen hun vriend niet als minder warm gaan ervaren na het zien van aantrekkelijke mannelijke modellen. Maar dat is vermoedelijk alleen maar zo omdat vrouwen warmte in een partner niet zo belangrijk vinden als mannen.

Evolutie
Maar als iedereen zich slechter gaat voelen van al die mooie photoshop creaties, waarom kijken we dan nog naar de televisie, waarom kopen we dan al die bladen? Dit komt omdat we met zijn allen evolutionair zo geprogrammeerd zijn dat we automatisch naar mooie mensen kijken. Dat is geen sadistische trek van de natuur, vroeger had het namelijk een belangrijke functie.

We vergelijken ons graag met mooie mensen, omdat wij zelf ook graag mooi en succesvol willen zijn. Toen wij lang geleden nog in berenvellen rondliepen en in grotten woonden, was een mooi uiterlijk namelijk een teken van een gezond leven. In een tijd waarin we vaak nauwelijks ouder dan dertig werden, was mooi en gezond zijn al een buitengewoon succesvolle prestatie. Het slechte gevoel dat we krijgen na het zien van mooie mensen diende er in die tijd toe om ons te motiveren ons eigen gedrag te veranderen in het gedrag van de mooie holbewoner naast ons.

Als ik net zo doe als mooie mensen dan maak ook ik kans om de dertig te passeren en te kunnen zorgen voor mijn kinderen was de redenering. En die redenering heeft ons destijds zo geholpen dat het nu ingebakken zit in onze genen. Zo ingebakken dat we het ons niet eens meer beseffen en er ook vrijwel niets tegen kunnen doen, zo sterk is het automatisme geworden.

Schaamteloos misbruik
Het is precies dat automatisme waar reclamemakers vandaag de dag schaamteloos op inspelen. Ze laten mooie succesvolle mensen zien, van wie wordt gesuggereerd dat die zo succesvol zijn doordat ze bijvoorbeeld een bepaalde deodorant gebruiken. Daardoor voelen wij als kijkers ons slechter, daar willen we verandering in brengen en dat doen we door net als de mensen in de reclame ook de deodorant te kopen. Hoe ontevredener wij ons voelen, hoe meer de prikkel tot aankoop wordt gevoed en er is weinig wat we daaraan kunnen doen.

Tijd voor discussie
Als gevolg daarvan werken reclames buitengewoon goed en dat heeft er toe geleid dat we vandaag de dag overspoeld worden met commercials. Reclame wordt als smeerolie voor de economie en als brandstof van de media gezien en staat daarom zelden ter discussie. Maar toch is het hoog tijd dat die discussie gevoerd gaat worden.

Want wanneer de verruwing van de omgangsvormen in de vorm van bijvoorbeeld huiselijk geweld en het happyslappen van klasgenoten tot steeds meer discussie leidt, moet er dan niet gekeken worden naar de oorzaken van die onderlinge onvrede?

Wanneer je bedenkt dat we in een maatschappij leven waarin een gebrek aan sociale betrokkenheid er toe leidt dat ouderen vereenzamen en buurten verloederen, wordt het dan geen tijd dat we ons gaan afvragen waarom we ons zo van onze omgeving distanti?n?

Als gevolg van de schoonheidscultuur zijn we ontevredener over wie wij zijn en ontevredener over de mensen in onze omgeving. Als gevolg van de obsessie met schoonheid, distanti?n wij ons van de de mensen die het dichst bij ons staan. Te dunne of te gespierde acteurs, modellen en photoshop zijn niet de enige oorzaak van maatschappelijke problemen. Maar het is een factor die we niet moeten negeren, willen we de aanvaring met deze maatschappelijke ijsberg die reclame heet voorkomen.

Onderzoek Beauty and the Brain - Jos Verbrugge

Scriptie Total HappinesS $ 19,95 - Jos Verbrugge




Wilt u ook een artikel publiceren in Berichten uit de samenleving? Mail redactie@beperkthoudbaar.info


[login]